Kültür

Ezilenlerin "üvey" çocuğu

Amerikan sinemasındaki yerleşik düzenin yıkılmasını, Amerikan hegemonyasının kültürel ikliminin, psikolojik etkisinin ve yaratmaya çalıştığı havanın çözülerek "kahraman"ını yaratıp koruduğu o dünyanın artık doğrudan tepkiyi büyüten ve kahramanlarına karşı anti-kahramanlar ürettiği aşamaya geçişinin belki en belirgin halini Joker'in vizyona girişiyl

Tıp tarihi gözünden “Şamanlar ve Mitler” sergisi

Benim Şamanizm serüvenimin başlangıç noktası Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi birinci sınıf öğrencilerine verdiğim tıp tarihi dersi dersleriydi. En sevdiğim yazarlardan biri olan Buket Uzuner’in Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları: Su, Toprak ve Hava eserlerinin ana kahramanı, eczacı Umay Bayülgen’in torunu aktivist gazeteci Defne Kaman’dır.

Dünyayı fetheden hayal gücü: Bilimkurgu

Bilimkurgunun kesin bir tanımı (neredeyse) yoktur. Bir grup görme engelli insanın elleriyle dokunarak bir fili tarif etmelerine benzer çabalar vardır. Bu konuda kalem oynatan kişiler değişik tanımlar yapar. Radikal bir yaklaşım getiren yazar Norman Spinrad; “Bilimkurgu etiketiyle yayımlanan her şey, bilimkurgudur” der. “Bilimkurgu yoktur, sadece bilimkurgu eserleri vardır” diyerek, türü fazla paradoksal bir açmaza sokan yazar Jacques Van Herp olmuştur.

Sanat: Devrimin aynası

Sanat, insanın beslenme, barınma, üreme gibi doğal gereksinimlerinin giderilmesi ve yeniden üretilmesi sürecinde, bir toplumsal gereksinme ve ilişki biçimi olarak anlaşma zorunluluğundan doğan güzellik yönelimidir. Bu nedenle insanın toplumsal ve kültürel varoluşu zenginleştikçe sanatın kaynağı görünmez olduysa bile, kök hücresi maddî yaşamın derinliklerinde capcanlı süregelmiştir. İnsan oluşun iki karşıt ama zorunlu kutbu olarak doğallık ve toplumsallık, yaşam diyalektiğinin vazgeçilmez öğeleridir. İkisi arasındaki akışım durduğu anda, insan, insanî tümlüğünü yitirmeye başlar.

Doğan Medya’nın satışı ve basının “tarafsızlığı” miti

Doğan Medyanın Demirören grubuna satılması kamuoyunda “tarafsız/yansız”, “nesnel” ve muhalif medyaya yönelik bir iktidar operasyonu olarak algılandı ve büyük tartışma yarattı. İktidarın medya üzerindeki baskısı ve bu satıştaki rolü, demokratik işleyiş ve basın özgürlüğü açısından elbette kabul edilemez. Öte yandan bir medya kuruluşunu tarafsız/yansız ya da nesnel habercilik yapan bir kurum olarak nitelendirmek bilimsel olarak mümkün değildir.

Gerçeğin sanatında gerçeğin ustasını aramak: Marksizm sinemalarda

Burjuvazinin feodalizmi yere sermede kullandığı silahlar, şimdi burjuvazinin kendisine yönelmiş durumda… Marx’ın Komünist Partisi Manifestosu’ndan bu bölüm okunduğunda Fransız bayrağı önünde kameraya bakan çocuğun bize diktiği gözleri görürüz. Genç Karl Marx (2017) filmi bu sahneyle son bulur ya da yönetmenin bize anlattığı gibi aslında her şey yeni başlar ve bir umut büyümeye devam eder. Arkadaşlık ve uyum dünyasının, yoksulluğun içindeki o yaratıcı ve itici gücüyle oluşacağını anlatan bir umut...